prace magisterskie

prace magisterskie z zarządzania

Plan i etapy badań

5/5 - (1 głosów)

Plan badań jest kluczowym elementem procesu badawczego, ponieważ określa kolejność działań i zapewnia logiczną strukturę analizy. Jego opracowanie wymaga uwzględnienia celu badania, problemu badawczego oraz metod, technik i narzędzi, które zostaną zastosowane. Starannie przygotowany plan pozwala uniknąć błędów metodologicznych i zapewnia skuteczność całego procesu. W zależności od charakteru badań, plan może być bardziej lub mniej szczegółowy, jednak zawsze powinien obejmować określone etapy, które prowadzą do uzyskania rzetelnych wyników.

Pierwszym etapem badań jest identyfikacja problemu badawczego i określenie celów badania. Na tym etapie badacz analizuje literaturę przedmiotu, aby zrozumieć kontekst badawczy i określić luki w dotychczasowej wiedzy. Sformułowanie problemu badawczego oraz pytań badawczych pozwala na sprecyzowanie, co dokładnie będzie analizowane i jakie kwestie wymagają wyjaśnienia. Następnie konieczne jest opracowanie hipotez roboczych, czyli wstępnych przypuszczeń dotyczących wyników badania, które później zostaną zweryfikowane.

Drugim etapem jest wybór metod, technik i narzędzi badawczych. Na podstawie charakteru problemu badawczego badacz decyduje, czy zastosuje podejście jakościowe, ilościowe czy mieszane. Następnie określa konkretne metody zbierania danych, takie jak ankiety, wywiady, eksperymenty czy analiza dokumentów. Wybór narzędzi, takich jak kwestionariusze, oprogramowanie analityczne czy sprzęt pomiarowy, jest dostosowany do specyfiki badań i dostępnych zasobów. Na tym etapie ustalane są również procedury badawcze oraz harmonogram działań, który określa kolejność i terminy realizacji poszczególnych czynności.

Trzecim etapem jest zbieranie danych, które może obejmować różne techniki w zależności od przyjętej metodologii. W badaniach ilościowych dane są zbierane przy użyciu kwestionariuszy, baz danych czy systemów pomiarowych, natomiast w badaniach jakościowych stosuje się wywiady, obserwację i analizę treści. Ważne jest, aby proces zbierania danych był przeprowadzony zgodnie z ustalonymi procedurami, co zapewnia rzetelność i trafność wyników. Na tym etapie konieczne jest również przestrzeganie zasad etyki badawczej, takich jak poufność danych i uzyskanie zgody uczestników badań.

Czwartym etapem jest analiza i interpretacja zebranych danych. W badaniach ilościowych stosuje się metody statystyczne, które pozwalają na identyfikację zależności między zmiennymi, określenie trendów i testowanie hipotez. W badaniach jakościowych analiza danych polega na interpretacji treści, identyfikacji wzorców i porównywaniu różnych perspektyw. W obu przypadkach kluczowe jest, aby analiza była przeprowadzona w sposób rzetelny i systematyczny, co pozwala na wyciągnięcie trafnych wniosków.

Ostatnim etapem jest opracowanie wyników i wniosków oraz ich prezentacja. Na podstawie przeprowadzonej analizy badacz podsumowuje uzyskane rezultaty, odnosi je do postawionych hipotez i problemu badawczego oraz formułuje końcowe wnioski. Ważne jest, aby wnioski były logiczne, dobrze uzasadnione i miały wartość poznawczą lub praktyczną. Wyniki badań mogą zostać zaprezentowane w formie raportu, artykułu naukowego, prezentacji lub innej formy dostosowanej do odbiorców. Na tym etapie możliwe jest także wskazanie kierunków dalszych badań oraz potencjalnych zastosowań uzyskanych rezultatów.

Przebieg procesu badawczego wymaga starannego planowania i systematycznego podejścia na każdym etapie. Każdy z etapów ma kluczowe znaczenie dla rzetelności i wiarygodności uzyskanych wyników. Właściwie zaplanowane i przeprowadzone badania pozwalają na pogłębienie wiedzy na temat badanego zjawiska oraz dostarczają cennych informacji, które mogą mieć istotne znaczenie dla nauki i praktyki.

Proces badawczy, niezależnie od jego specyfiki, wymaga kompleksowego podejścia i szczegółowego opracowania każdego z jego etapów. Kluczowym aspektem planowania badań jest uwzględnienie potencjalnych trudności, które mogą pojawić się w trakcie ich realizacji. Obejmuje to zarówno ograniczenia techniczne, jak i organizacyjne, takie jak dostępność respondentów, możliwości finansowe czy czasowe ramy badania. Warto także przewidzieć alternatywne rozwiązania na wypadek nieprzewidzianych przeszkód, co zwiększa elastyczność procesu badawczego i pozwala na skuteczniejsze osiągnięcie założonych celów.

Ważnym aspektem planowania badań jest precyzyjne określenie próby badawczej, czyli grupy osób, zjawisk lub obiektów, które będą analizowane. Wybór próby powinien być zgodny z założeniami metodologicznymi i reprezentatywny dla badanej populacji. W badaniach ilościowych stosuje się różne metody doboru próby, takie jak losowy, warstwowy czy celowy, w zależności od charakteru badania i dostępnych zasobów. W badaniach jakościowych próba jest zazwyczaj mniejsza, ale dobierana w taki sposób, aby umożliwić głęboką analizę badanego zagadnienia. Odpowiedni dobór próby ma kluczowe znaczenie dla wiarygodności i możliwości uogólniania wyników badań na szerszą populację.

Podczas realizacji etapu zbierania danych badacz musi zadbać o standaryzację procedur, aby zapewnić ich spójność i porównywalność. W przypadku badań ankietowych oznacza to stosowanie jednolitych kwestionariuszy, jasnych instrukcji dla respondentów i zapewnienie odpowiedniego środowiska do przeprowadzania badań. W eksperymentach ważne jest kontrolowanie zmiennych, aby wykluczyć wpływ czynników zewnętrznych na wyniki. W badaniach jakościowych istotne jest zapewnienie naturalnego przebiegu rozmowy czy obserwacji, tak aby badani czuli się komfortowo i udzielali autentycznych odpowiedzi. Proces zbierania danych wymaga również skrupulatnego rejestrowania wyników, co ułatwia późniejszą analizę i weryfikację ich poprawności.

Analiza danych jest jednym z najbardziej wymagających etapów badań, ponieważ wymaga zarówno znajomości metod analitycznych, jak i umiejętności interpretacji uzyskanych wyników. W przypadku badań ilościowych często stosuje się metody statystyczne, takie jak analiza regresji, testy istotności czy modelowanie matematyczne. Wyniki są prezentowane w postaci wykresów, tabel i zestawień liczbowych, które ułatwiają ich interpretację. W badaniach jakościowych analiza polega na identyfikowaniu kluczowych motywów, kategorii i zależności między zebranymi danymi. Metody takie jak analiza treści, hermeneutyka czy teoria ugruntowana pozwalają na dogłębną interpretację badanych zjawisk. Niezależnie od wybranego podejścia, analiza danych powinna być prowadzona w sposób systematyczny i zgodny z przyjętymi standardami badawczymi.

Opracowanie wyników badań to proces wymagający precyzji i logicznej struktury. Wyniki powinny być przedstawione w sposób przejrzysty, a ich interpretacja powinna opierać się na rzetelnych analizach i argumentacji. Badacz powinien odnieść się do wcześniej postawionych hipotez, wskazując, które z nich zostały potwierdzone, a które odrzucone. Warto również uwzględnić ograniczenia badania i możliwe kierunki dalszych analiz. Często wnioski mają zarówno wymiar teoretyczny, jak i praktyczny, co oznacza, że mogą posłużyć nie tylko do rozwoju wiedzy naukowej, ale także do rozwiązywania konkretnych problemów w różnych dziedzinach życia.

Prezentacja wyników badań może przybierać różne formy, w zależności od odbiorców i celu publikacji. Wyniki mogą być przedstawione w artykułach naukowych, raportach, monografiach, prezentacjach konferencyjnych czy opracowaniach dla instytucji publicznych i prywatnych. Ważne jest, aby sposób przedstawienia wyników był dostosowany do odbiorcy i czytelny, a język używany w opracowaniu był klarowny i pozbawiony niepotrzebnego skomplikowania. W wielu przypadkach publikacja wyników badań jest istotnym krokiem w procesie naukowym, ponieważ pozwala na ich upowszechnienie, a także poddanie ich ocenie innych badaczy i praktyków.

Ostatnim aspektem, który warto uwzględnić, jest refleksja nad całym procesem badawczym i jego przebiegiem. Badania naukowe rzadko przebiegają bezproblemowo, dlatego istotne jest analizowanie trudności, jakie się pojawiły, oraz sposobów, w jakie zostały one rozwiązane. Każdy etap badań dostarcza cennych doświadczeń, które mogą być wykorzystane w przyszłych projektach. Dobra praktyka badawcza polega nie tylko na dążeniu do uzyskania określonych wyników, ale także na ciągłym doskonaleniu metodologii i podejścia do analizy danych.

Proces badawczy to dynamiczny i złożony ciąg działań, który wymaga starannego planowania, precyzyjnego wykonania i rzetelnej analizy. Każdy z jego etapów odgrywa kluczową rolę w osiągnięciu wiarygodnych i wartościowych rezultatów. Badania naukowe przyczyniają się do rozwoju wiedzy, pomagają w rozwiązywaniu problemów społecznych, technologicznych i ekonomicznych oraz dostarczają nowych perspektyw na otaczającą rzeczywistość. Właściwie przeprowadzony proces badawczy stanowi fundament dla postępu w różnych dziedzinach nauki i praktyki, dlatego jego znaczenie jest nie do przecenienia.

Badania podzielono na dwa główne etapy: badania pilotażowe i badania właściwe.

Metody, techniki i narzędzia badawcze

5/5 - (1 głosów)

Metody badawcze stanowią podstawowy element każdego procesu badawczego, ponieważ określają sposób zbierania i analizy danych. Wybór odpowiedniej metody jest kluczowy dla uzyskania wiarygodnych wyników i zależy od charakteru badanego problemu. Istnieją różne podejścia metodologiczne, które można podzielić na metody jakościowe i ilościowe. Metody jakościowe koncentrują się na dogłębnym zrozumieniu zjawisk poprzez analizę ich kontekstu, natomiast metody ilościowe pozwalają na mierzenie zależności między zmiennymi i często opierają się na analizie statystycznej. Niektóre badania wykorzystują podejście mieszane, łącząc elementy obu metod w celu uzyskania pełniejszego obrazu badanego zagadnienia.

Techniki badawcze to konkretne sposoby zbierania danych, które są dostosowane do wybranej metody. W badaniach jakościowych często stosuje się wywiady pogłębione, obserwację uczestniczącą oraz analizę treści. Wywiady pozwalają na uzyskanie szczegółowych informacji o opiniach i doświadczeniach badanych osób, natomiast obserwacja uczestnicząca umożliwia analizę zachowań w ich naturalnym środowisku. Analiza treści jest stosowana w przypadku badania dokumentów, nagrań czy innych materiałów tekstowych, co pozwala na identyfikację schematów i powtarzających się motywów. W badaniach ilościowych podstawowymi technikami są ankiety, eksperymenty oraz analiza danych statystycznych. Ankiety pozwalają na zebranie dużej ilości informacji w krótkim czasie, a eksperymenty umożliwiają badanie zależności przyczynowo-skutkowych między zmiennymi. Analiza danych statystycznych jest stosowana w celu identyfikacji trendów, zależności i wzorców, które mogą mieć znaczenie dla badanego problemu.

Narzędzia badawcze to konkretne instrumenty wykorzystywane w procesie zbierania danych, takie jak kwestionariusze, testy, kamery, dyktafony czy oprogramowanie analityczne. W przypadku badań ilościowych często stosuje się standaryzowane kwestionariusze, które pozwalają na porównywanie wyników między różnymi grupami respondentów. W eksperymentach badacze korzystają z narzędzi umożliwiających precyzyjne pomiary, takich jak czujniki, aparatura laboratoryjna czy systemy rejestrujące zmienne. W badaniach jakościowych popularne są narzędzia do nagrywania dźwięku i obrazu, które pozwalają na późniejszą szczegółową analizę zgromadzonych danych. Oprogramowanie analityczne, takie jak programy do analizy statystycznej czy systemy wspomagające analizę treści, znacząco ułatwia interpretację wyników i prezentację danych.

Każda metoda, technika i narzędzie badawcze powinny być odpowiednio dobrane do specyfiki badanego zagadnienia oraz dostępnych zasobów. Ważnym aspektem jest także rzetelność i trafność stosowanych metod, co oznacza, że muszą one zapewniać wiarygodne i powtarzalne wyniki. Rzetelność odnosi się do stabilności pomiarów i ich zgodności z rzeczywistością, natomiast trafność oznacza, że stosowane metody rzeczywiście mierzą to, co powinny. Proces badawczy wymaga także uwzględnienia kwestii etycznych, takich jak poufność danych, dobrowolność udziału respondentów oraz transparentność przeprowadzonych analiz.

Ostateczny sukces badań naukowych zależy od właściwego doboru metod, technik i narzędzi badawczych. Dzięki ich odpowiedniemu zastosowaniu możliwe jest uzyskanie rzetelnych wyników, które mogą przyczynić się do rozwoju wiedzy i praktyki w danej dziedzinie. Badania naukowe, niezależnie od wybranej metodologii, powinny być przeprowadzane w sposób systematyczny, logiczny i zgodny z zasadami naukowymi, co gwarantuje ich wysoką wartość poznawczą oraz praktyczną.

Należy wybrać odpowiednie metody pracy, techniki i narzędzia badawcze, aby osiągnąć wyznaczone cele.

Metody badawcze to, według M. Łobockiego (1982, s. 115), „ogólne, niewystarczająco szczegółowe sposoby dochodzenia do uzasadnionych i sprawdzonych twierdzeń o zjawiskach i procesach dydaktyczno-wychowawczych”.

Według W. Okonia (1975, s. 167) „metoda (gr. methodos – sposób, sposób badania), to systematycznie stosowany sposób postępowania, prowadzący do założonego wyniku. Na dany sposób składają się czynności umysłowe i praktyczne, odpowiednio dobrane i realizowane w ustalonym porządku.” [1]

Według T. Pilcha (1971, s. 79) „metoda to zbiór czynności i procedur mających na celu poznanie określonego przedmiotu; to pewien rodzaj działania, które podejmujemy, aby zdobyć interesujące nas dane”.

Według A. Kamińskiego (za: Wroczyński; Pilch 1974, s. 52) metody badawcze to „zespół teoretycznie uzasadnionych procedur koncepcyjnych i instrumentalnych, obejmujących najogólniej mówiąc całość postępowania badacza zmierzającego do rozwiązania określonego problemu naukowego”.

Z metodami badawczymi ściśle związane są techniki badawcze, które według M. Łobockiego (1982, s. 115) są „bardziej szczegółowymi sposobami przeprowadzenia zamierzonych badań”.

Według T. Pilcha (1971, s. 79) technika badawcza to „określone kroki stosowane w celu uzyskania pożądanych danych”.

Wszystkie techniki badawcze są realizowane za pomocą narzędzi badawczych. Z. Skorny (1984, s. 228) definiuje narzędzie badawcze jako „środek pomocniczy używany do zbierania materiałów empirycznych przydatnych do rozwiązania podjętego problemu badawczego. Funkcję tę może pełnić przyrząd, aparat lub inne urządzenie służące do uzyskiwania, rejestrowania lub mierzenia danego zjawiska”.

Pilch (1995, s. 182) definiuje narzędzie badawcze jako „przedmiot używany do realizacji wybranej techniki badawczej”.

Podczas badania autor wykorzystał następujące metody: kwestionariusz.

Według Pilcha (1995, s. 186) kwestionariusz to „technika zbierania informacji polegająca na samodzielnym wypełnianiu przez respondenta specjalnych kwestionariuszy, zazwyczaj o wysokim stopniu standaryzacji pytań, w obecności lub bez obecności ankietera”.

Pytania ankietowe są zawsze konkretne, zamknięte i pojedyncze. Najczęściej są zamknięte i mają tzw. kafeterię, czyli zestaw wszystkich możliwych odpowiedzi. Dlatego zazwyczaj dotyczą wąskiej kwestii lub szerszego problemu podzielonego na kilka szczegółowych zagadnień.

Kafeterie bywają zamknięte, półotwarte i łączone.

  • Zamknięta kafeteria to ograniczony zestaw możliwych odpowiedzi, poza który respondent nie może wyjść, ale wybiera tylko spośród możliwości zawartych w tym zestawie.
  • Kafeterią półotwartą nazywamy zestaw możliwych do wyboru odpowiedzi, który zawiera jedną pozycję oznaczoną zwykle słowem „inne”, co pozwala na przedstawienie własnej odpowiedzi.
  • Kafeteria koniunkcyjna pozwala wybrać odpowiedzi z kilku możliwych i stworzyć ich hierarchię.

[1] W. Okoń, Słownik pedagogiczny, Warszawa 1975, s. 167.

Problem badawczy i hipotezy robocze

5/5 - (1 głosów)

Problem badawczy jest kluczowym elementem każdego procesu badawczego, ponieważ określa zakres i cel analizy. To pytanie lub zagadnienie, na które badacz chce znaleźć odpowiedź, a jego właściwe sformułowanie decyduje o przebiegu i skuteczności całego projektu. Problemy badawcze mogą mieć charakter teoretyczny, gdy dotyczą wyjaśnienia pewnych mechanizmów, lub praktyczny, gdy koncentrują się na rozwiązaniu konkretnego problemu w rzeczywistości. Wybór problemu badawczego wymaga precyzyjnego określenia jego istoty, ponieważ zbyt szerokie lub zbyt ogólne ujęcie może prowadzić do trudności w analizie i interpretacji wyników. Problem badawczy musi być jasno określony, logicznie spójny oraz możliwy do rozwiązania przy użyciu dostępnych metod naukowych.

Proces formułowania problemu badawczego obejmuje kilka etapów. Pierwszym z nich jest analiza dostępnej literatury i wcześniejszych badań w danej dziedzinie. Pozwala to na określenie luki badawczej oraz identyfikację obszarów, które wymagają dalszych analiz. Kolejnym krokiem jest sprecyzowanie pytań badawczych, które pomogą w określeniu, na jakie aspekty problemu należy zwrócić uwagę. Istotne jest, aby problem badawczy był sformułowany w sposób jednoznaczny, bez zbędnych ogólników, co ułatwia dobór metod badawczych i interpretację uzyskanych danych. Warto także określić, jakie konsekwencje wynikające z rozwiązania problemu mogą mieć znaczenie dla nauki lub praktyki.

Hipotezy robocze to kolejne istotne elementy procesu badawczego, ponieważ stanowią wstępne przypuszczenia dotyczące wyników badania. Są one formułowane na podstawie dotychczasowej wiedzy oraz intuicji badawczej i służą jako punkt odniesienia do przeprowadzania dalszych analiz. Hipoteza robocza powinna być sprawdzalna, co oznacza, że można ją zweryfikować empirycznie przy użyciu określonych metod badawczych. Ponadto musi być precyzyjnie sformułowana, aby umożliwić jednoznaczną interpretację wyników badań. Istnieją różne rodzaje hipotez roboczych, w tym hipotezy kierunkowe, które określają przewidywany kierunek zależności między badanymi zmiennymi, oraz hipotezy zerowe, które zakładają brak związku między zmiennymi.

Formułowanie hipotez roboczych wymaga dogłębnej analizy problemu badawczego i wcześniejszych badań. Badacz musi uwzględnić kontekst teoretyczny oraz możliwe czynniki zakłócające, które mogą wpływać na wyniki badania. Warto także pamiętać, że hipotezy robocze nie zawsze muszą być potwierdzone – ich odrzucenie może być równie wartościowe, ponieważ dostarcza nowych informacji na temat badanego zagadnienia. W procesie badawczym istotne jest także operacjonalizowanie zmiennych, czyli określenie, w jaki sposób będą one mierzone i analizowane. Dzięki temu hipotezy robocze mogą zostać zweryfikowane w sposób rzetelny i obiektywny.

Ostateczna weryfikacja hipotez roboczych następuje po przeprowadzeniu badań i analizie uzyskanych danych. W przypadku potwierdzenia hipotezy badacz może wyciągnąć wnioski na temat badanego zjawiska, natomiast w przypadku jej odrzucenia konieczne może być sformułowanie nowych hipotez lub ponowne przemyślenie problemu badawczego. Właściwie przeprowadzony proces badawczy, począwszy od określenia problemu, poprzez sformułowanie hipotez, aż po ich weryfikację, stanowi podstawę rzetelnej naukowej analizy i pozwala na rozwój wiedzy w danej dziedzinie.

Badamy problem badawczy, dzieląc temat na pytania i problemy. Tadeusz Pilch (1995) stwierdza: „problemy precyzyjnie określają zakres naszych wątpliwości, wyznaczając tym samym teren eksploracji (…) w nich koniecznie muszą być zawarte wszelkie ogólne związki między zmiennymi (…) a trzecim warunkiem poprawności problemu jest jego empiryczna rozwiązywalność i wartość praktyczna”.

Autor niniejszego opracowania podjął następujący główny problem badawczy:

Czy w badanych firmach funkcjonują systemy motywacyjne?

Aby rozwiązać postawiony problem badawczy, autor podzielił go na problemy szczegółowe i będzie szukał odpowiedzi na następujące pytania:

  • Czy w badanych firmach istnieją możliwości awansu?
  • Czy w badanych firmach stosuje się premię uznaniową?
  • Czy w badanych firmach istnieją możliwości dalszego szkolenia?
  • Czy samochód służbowy jest formą nagrody w badanych firmach?
  • Czy w badanych firmach przyznawane są dodatkowe dni urlopu?
  • Czy w badanych firmach możesz liczyć na szacunek, podziękowania za dobrą pracę ze strony kierownictwa?
  • Czy w badanych firmach stosowany jest plan kafeteryjny?
  • Czy w badanych firmach istnieją jasno określone kryteria przyznawania nagród?
  • Jaka jest atmosfera pracy w badanych firmach?

Według Pilcha (1995) „problemy badawcze stanowią podstawę dla hipotez, ponieważ często procedura ich planowania polega na zmianie formy gramatycznej problemu, ze zdania pytającego na twierdzące lub przeczące.”

Hipoteza to, według J. Brzezińskiego (1984), „stwierdzenie, co do którego istnieje pewne prawdopodobieństwo, że będzie stanowiło prawdziwe rozwiązanie podstawowego problemu (…) Hipotezą nazywamy każde twierdzenie, które jest tylko częściowo uzasadnione, a więc także każde przypuszczenie w formie uogólnienia dokonanego na podstawie danych wyjściowych”.

Jeśli problem jest dobrze postawiony, powinna powstać hipoteza badawcza, która odpowie na pytanie zawarte w problemie.

Hipotezy są formułowane w sposób twierdzący i zawsze stanowią adekwatną odpowiedź na problem, najprostszą, bo łatwo sprawdzalną.

Stawiając hipotezy w tym artykule, autor kierował się przede wszystkim intuicją.

Główna hipoteza przyjęta w artykule to:

W badanych firmach stosowane są systemy motywacyjne

Hipotezy szczegółowe są następujące:

  • W badanych firmach istnieją możliwości awansu
  • W badanych firmach stosuje się premię uznaniową
  • W badanych firmach istnieją możliwości dalszego szkolenia
  • W badanych firmach samochód służbowy jest formą nagrody
  • W badanych firmach przyznawane są dodatkowe dni urlopu
  • W badanych firmach możesz liczyć na szacunek, podziękowania za dobrą pracę od kierownictwa
  • W badanych firmach stosowany jest plan kafeteryjny
  • W badanych firmach istnieją jasno określone kryteria przyznawania nagród
  • atmosfera pracy w badanych firmach jest dobra.

Antymotywacja – błędy w motywacji

5/5 - (4 głosów)

podrozdział pracy magisterskiej

W dziedzinie motywacji wiele firm poprzestaje na znajomości teorii. Bardzo często dzieje się to nieświadomie. Warto więc zająć się najczęstszymi błędami w motywowaniu pracowników.

Dla młodych ludzi potrzeba samorealizacji jest bardzo ważna. Wybierając się do nowej pracy, chcą być docenieni i mieć szansę na rozwój kariery. Tymczasem w wielu polskich firmach pojęcia „ścieżka kariery” czy „rekrutacja wewnętrzna” są frazesami. Kiedy w firmie zwalnia się atrakcyjne stanowisko, dział HR daje ogłoszenie do prasy, Internetu lub zatrudnia się agencję doradztwa personalnego. Nikt nie zadaje sobie trudu studiowania akt pracowników, żeby znaleźć odpowiednią osobę w firmie. Pracownikowi mówi się jasno, że „w naszej firmie nie ma możliwości awansu, wyższe stanowiska są zarezerwowane wyłącznie dla osób z zewnątrz” (Sidor – Rządkowska, 1999). Takie zachowanie wywołuje frustrację wśród pracowników i demotywuje

do pracy. Pracownikom należy pokazać, że punktem wyjścia w poszukiwaniu kandydata na wolne miejsce jest rekrutacja wewnętrzna. Należy jednak uświadomić pracownikom, że oprócz awansu pionowego istnieje również awans poziomy. Stanowisko i obowiązki pracownika zostają wzbogacone (ale musi za tym iść zmiana wynagrodzenia). To pokazuje pracownikowi, że jego praca jest doceniana.

Innym ważnym, a zbyt często pomijanym aspektem motywacji pracowników jest docenianie ich pracy i wysiłku, co zaspokaja potrzebę szacunku i uznania. Jak pisze Małgorzata Sidor-Rządkowska: „stosowanie wszelkiego rodzaju pochwał jest najprostszym i najbardziej niedocenianym sposobem zwiększania motywacji pracowników” (Personel 6/99, s. 18). Zbyt wielu pracodawców działa na zasadzie „ja płacę i ja wymagam”. Problem polega na tym, że zauważane są tylko wyniki znacznie poniżej lub znacznie powyżej średniej, natomiast zwykłe wysiłki nie są doceniane przez nikogo, kto traktuje je jako coś naturalnego. Przeciętnych pracowników omijają więc zarówno kary, jak i nagrody. Ale wtedy taki pracownik zaczyna zadawać sobie pytanie: „Po co się starać, skoro i tak nikt mnie nie docenia”. Szef pamięta o rozmowie z pracownikami tylko wtedy, kiedy coś poszło nie tak, działając na zasadzie: „Jeśli nic nie powiem, to znaczy, że wszystko jest w porządku”.  Tymczasem „jeśli pracownicy mają kontakt ze swoimi przełożonymi tylko wtedy, gdy zrobią coś złego, ich interakcje mogą być tylko negatywne” (op. cit., s. 18). Takie działanie opiera się, według Kena Blacharda, autora książki „Jednominutowy menedżer”, na grze, w której wygrywa ten, kto przyłapie pracownika na błędzie. Blachard proponuje 180o zmianę zasady tej gry zgodnie z zasadą – złap pracownika, kiedy zrobi coś dobrego.

Bardzo trudno jest zmienić istniejące w firmie nawyki. Przykładem jest firma w Maryland, gdzie każdy szef był zobowiązany do przestrzegania zasady „cztery za jeden”, co oznaczało, że na każdą negatywną uwagę skierowaną do pracownika musiały przypadać cztery pozytywne. Kierownicy przyjęli nowy zwyczaj niechętnie, ale już po krótkim czasie musieli przyznać, że efekty były zauważalne w bardzo krótkim czasie. Trudności firmy minęły, a zasada pozostała.

Dlatego warto wyrażać pochwały i uznanie wobec pracownika, który dobrze wykonuje swoją pracę. Można to zrobić w rozmowie indywidualnej lub w obecności kolegów. Dobrym pomysłem jest również umieszczenie nazwisk dobrych pracowników w gazetce ściennej firmy. Są to sposoby działania, które kosztują niewiele pieniędzy, ale mają bardzo duży wpływ.

Kolejnym błędem w motywowaniu pracowników jest działanie według zasady „sprawiedliwie znaczy każdemu po równo”. Zasada ta jest reliktem starej epoki. W nowych czasach zupełnie się nie sprawdzi.  Najlepszymi motywatorami są nagrody, które są trudne do zdobycia (ale osiągalne). Bardzo ważne jest, aby nie rozmawiać z pracownikami zbyt często o wysokości premii. Działaj w taki sposób, aby rzeczywistość przekraczała oczekiwania pracowników. Należy też trzymać się zasady, że okres oczekiwania od wykonania zadania do otrzymania nagrody powinien być jak najkrótszy. Często zdarza się też, że wiele korzyści z nagrody zostaje pominiętych, kiedy pracownik dowiaduje się o niej z …wyciągu bankowego. Wydaje się, że efekt byłby znacznie większy, gdyby pracownik został zaproszony do biura przełożonego i poinformowany o nagrodzie.

W Polsce wciąż widzimy duży błąd w motywowaniu pracowników, wynikający z niemożności samodzielnego wyboru nagrody przez daną osobę. Ważne jest, aby zrozumieć, że każda osoba ma inne potrzeby, inne zainteresowania i dlatego należy stosować inne motywatory. Pracownik działu kadr lub kierownik liniowy nie jest w stanie rozpoznać potrzeb i oczekiwań każdego pracownika. Bilet na finał Mistrzostw Świata w piłce nożnej będzie świetnym motywatorem dla fana tego sportu, ale nie zadziała na młodą mężatkę, która marzy o miesiącu miodowym niekoniecznie na arenie sportowej. Dlatego firmy powinny wprowadzić tzw. plany kafeteryjne. Klasyczny plan tego typu jest przedstawiony w tabeli 2.10.

 Tabela 2.10: Przykład planu kafeteryjnego

Dwa tygodnie dodatkowego płatnego urlopu lub Roczne prawo do określonego rodzaju naprawy samochodu w warsztatach firmy
Dwa tygodnie dodatkowego płatnego urlopu lub Roczne prawo do garażowania samochodu w garażach firmy
Dziesięciodniowa wycieczka zagraniczna lub Wynagrodzenie w naturze, np. prawo do zakupu produktów firmy po cenie kosztów.
Dwutygodniowe wakacje krajowe lub Uzyskanie deputatu węglowego, opłacenie dodatkowego ubezpieczenia
Nagroda pieniężna lub Krótszy, czterodniowy tydzień pracy w ciągu kwartału

Źródło: Borkowska (1992).

Nagrodami należy zarządzać w sposób rozsądny, tak aby nie były one przyznawane na zasadzie „zbliża się koniec roku i musimy rozdać nagrody z funduszu”. Jeśli pracownik czuje, że przyznana mu nagroda nie została potraktowana indywidualnie, nie będzie miał motywacji do pracy. Zbyt często nagrody są przyznawane bez zastanowienia. Powstają wtedy paradoksalne sytuacje, np. przyznanie możliwości naprawy samochodu w warsztacie firmy pracownikowi, który …. nie posiada samochodu.

Borkowska S., Jak wynagradzać?, IOPM, Warszawa 1992.

Strategie zarządzania konfliktem

5/5 - (1 głosów)

Nasza uwaga będzie skupiona na działaniach, które menedżerowie mogą podjąć, angażując się bezpośrednio w konflikt. Inne techniki rozwiązywania konfliktów obejmują modyfikacje w strukturze organizacyjnej, na przykład przez rozdzielanie członków lub działów pozostających w konflikcie, lub tworzenie jednostki zajmującej się skargami. Można również zastosować niektóre mechanizmy koordynacyjne, takie jak powołanie łączników lub ustanowienie komitetów.

Najpopularniejsze metody zarządzania konfliktem obejmują dominację lub tłumienie, kompromis i integrujące rozwiązywanie problemów. Te strategie różnią się pod względem skuteczności oraz stopnia promowania kreatywnych rozwiązań konfliktów i przygotowania stron do przyszłych sytuacji konfliktowych.

Dominacja i tłumienie. Strategie dominacji i tłumienia zazwyczaj mają dwie wspólne cechy: 1) skłonność do ukrywania konfliktu zamiast go rozwiązywać; 2) tworzenie sytuacji wygranej-przegranej, w której strona przegrywająca, zmuszona do podporządkowania się wyższej władzy lub większej sile, często staje się niezadowolona i nieprzyjazna. Dominacja i tłumienie mogą występować na kilka sposobów:

  • Przymus. Kiedy osoba mająca władzę stwierdza coś w rodzaju: „koniec dyskusji, ja tu rządzę i musisz zrobić to, co mówię”, koniec jest dyskusji. Takie autokratyczne tłumienie może prowadzić do pośredniego, ale równie destrukcyjnego konfliktu, jak złośliwe posłuszeństwo.
  • Łagodzenie. W tym bardziej dyplomatycznym podejściu do tłumienia konfliktu, menedżer minimalizuje jego zasięg i znaczenie oraz stara się przekonać jedną ze stron do ustąpienia.
  • Unikanie. Jeśli skonfliktowane grupy zwracają się do menedżera po decyzję, a ten unika podjęcia stanowiska, prawdopodobnie nikt nie będzie zadowolony.
  • Zasada większości. Próba rozstrzygnięcia konfliktu grupowego przez większość może być skuteczna, jeśli członkowie uznają taką procedurę za słuszną.
  • Kompromis. W tym podejściu menedżer stara się rozwiązać konflikt, przekonując każdą ze stron do zrzeczenia się części swoich celów w zamian za osiągnięcie innych.