zarządzanie

Miejsce zarządzania strategicznego w gospodarce

5/5 - (3 głosów)

Postępująca globalizacja gospodarki i zmiany w otoczeniu doprowadziły do podjęcia działań zmierzających do rozwiązań problemów zarządzania wybiegających w daleką przyszłość. Prekursorem tego nowego w nauce kierunku zdaje się być A. D. Chandler. Natomiast za czołową postać w kształtowaniu form zarządzania strategicznego uznano H. L Ansoffa[1].

W 1962 roku znawca historii gospodarczej, Alfred D. Chandler, zaproponował następującą definicję strategii: “Ustalenie podstawowych długoterminowych celów przedsiębiorstwa oraz przyjęcie kierunków działania i przydział zasobów do osiągnięcia tych celów”[2]. Definicja ta eksponuje wyznaczenie celów i kierunków przedsiębiorstwa jako kluczowe elementy strategii. Takie pojęcie jest dość typowe dla większości definicji.

Zarządzanie strategiczne można przedstawić jako proces złożony z trzech etapów: analizy, planowania i zarządzania, rozumianego jako etap realizacji opracowanej strategii[3].

Zarządzanie strategiczne to „gra prowadzona na rynku”, mająca na celu dopasowanie firmy do otoczenia. Na proces zarządzania strategicznego składają się następujące elementy[4]:

  • analiza strategiczna: stałe badanie otoczenia (trendy i zmiany – szanse i zagrożenia) oraz rzeczywisty potencjał organizacji (mocne i słabe strony),
  • wybór strategii: na szczeblu przedsiębiorstwa i na szczeblu domeny,
  •  realizacja strategii.

Zarządzanie strategiczne ma kluczowe miejsce w gospodarce, ponieważ pomaga organizacjom osiągać swoje cele, pozostawać konkurencyjnymi i dostosowywać się do zmieniających się warunków rynkowych. W obecnej dynamicznej i zmiennym środowisku biznesowym, organizacje muszą być elastyczne i zdolne do szybkiej adaptacji, a zarządzanie strategiczne pomaga im w tym procesie.

Zarządzanie strategiczne pomaga organizacjom podejmować decyzje dotyczące ich misji, celów i strategii, a także zapewnia spójność i integrację wszystkich działań i procesów organizacyjnych. Dzięki temu organizacje mogą skuteczniej zarządzać swoimi zasobami i realizować swoje cele biznesowe.

Ponadto, zarządzanie strategiczne jest niezbędne w procesie podejmowania decyzji dotyczących alokacji zasobów, zarówno finansowych, jak i ludzkich. Pomaga to organizacjom w osiąganiu najlepszych wyników z dostępnych zasobów, co przekłada się na efektywność działania i osiąganie lepszych wyników finansowych.

Zarządzanie strategiczne jest również ważne dla tworzenia innowacji i wprowadzania nowych produktów lub usług na rynek. Poprzez badania i rozwój, organizacje mogą opracowywać nowe pomysły i strategie, co pozwala im na pozostanie konkurencyjnymi i rozwijanie się w dynamicznym środowisku rynkowym.

W końcu, zarządzanie strategiczne odgrywa istotną rolę w zapewnieniu trwałego rozwoju organizacji i zrównoważonego rozwoju gospodarczego. Poprzez strategie długoterminowe, organizacje mogą dążyć do zrównoważonego rozwoju, uwzględniając w swoich działaniach aspekty społeczne, ekologiczne i ekonomiczne.

Wszystkie te elementy sprawiają, że zarządzanie strategiczne ma kluczowe miejsce w gospodarce, a organizacje, które potrafią skutecznie wykorzystać strategie zarządzania strategicznego, mogą osiągnąć sukces i długoterminową przewagę konkurencyjną na rynku.

[1] H. Kreikebaum ., Strategiczne planowanie w przedsiębiorstwie, PWN, Warszawa 1996, s. 31.

[2] J. Stoner, R. Freeman, D. Gilbert, Kierowanie, PWE, Warszawa 2001, s. 267

[3] G. Gierszewska, M. Romanowska, Analiza strategiczna przedsiębiorstwa, PWE, Warszawa 1999, s. 17

[4] J. Penc, Projektowanie strategii przedsiębiorstwa, „Organizacja i kierowanie”, 1993, nr 2

Istota zarządzania strategicznego

5/5 - (4 głosów)

Zarządzanie strategiczne to kierowanie rozwojem organizacji nastawione na wykorzystanie szans i unika­nie zagrożeń pojawiających się w jej otoczeniu. Cechą szczególną zarządzania strategicznego jest nie tyle długi ho­ryzont planów, co koncentracja zainteresowania kadry me­nedżerskiej na otoczeniu przedsiębiorstwa, na stałym bada­niu zmian w procesach makroekonomicznych, technologii, prawie, zachowaniu się konsumentów, konkurentów i do­stawców.[1]

Menedżer myślący strategicznie jest otwarty na infor­macje z otoczenia i bez uprzedzeń podchodzi do nowych zjawisk i sytuacji. Wie, że wszystko może się zdarzyć i do każdej sytuacji zewnętrznej przedsiębiorstwo musi się do­stosować, jeśli nie może jej zmienić. Menedżer strategiczny akceptuje fakt zmienności i nieprzewidywalności otoczenia. W sytuacji, w jakiej funkcjonują współcześnie przedsiębior­stwa, gdzie z dnia na dzień zmienia się sytuacja polityczna, pojawiają się nowe technologie, a mody nie trwają nawet se­zonu, układanie jednego planu strategicznego opartego na jednej wizji przyszłości byłoby logicznym błędem. Planowa­nie strategiczne zakłada budowanie wielu wersji planów strategicznych dla różnych scenariuszy przyszłości.

Strateg, czyli menedżer myślący i zarządzający strate­gicznie, to człowiek koncentrujący się na zasadach działa­nia, tworzący wizje przyszłych stanów otoczenia i szukający najlepszych pomysłów na przeżycie i rozwój firmy. Dopraco­wanie szczegółów tych planów pozostawia komórkom szta­bowym, nie dążąc do ich uszczegółowiania i formalizacji.

Stwierdzenie, iż zarządzanie strategiczne ukształtowało się w wyniku ewolucji procesu zarządzania organizacjami potwierdzają dwie koncepcje. Pierwsza z nich, która została opracowana przez F.W. Glucka. S.P. Kaufmana i A.S. Wallecka wskazuje na powstanie zarządzania strategicznego w wyniku sekwencyjnego wzbogacania procesu planowania. Twórcy tej teorii badając rozwój zarządzania strategicznego w 120 przedsiębiorstwach stwierdzili, że ukształtowało się ono w wyniku sekwencyjnego wzbogacania procesu planowania w miarę ewolucji przedsiębiorstwa i jego otoczenia. Drugi pogląd na rozwój podejścia strategicznego w zarządzaniu przedstawił H. Hinterhuber.[2]

Zarządzanie strategiczne to proces, który pozwala organizacji na określenie kierunku jej działania i podejmowanie decyzji dotyczących alokacji zasobów w celu osiągnięcia wyznaczonej wizji i strategicznych celów. W skład zarządzania strategicznego wchodzą analiza, planowanie, realizacja oraz kontrola działań związanych z strategią. Proces ten pomaga organizacji dostosowywać się do zmieniającego się otoczenia, wykorzystując własne mocne strony i minimalizując słabe.

Główne aspekty zarządzania strategicznego to:

  1. Analiza strategiczna: Obejmuje ona ocenę wewnętrznego środowiska organizacji (mocne i słabe strony) oraz zewnętrznego środowiska (szanse i zagrożenia). Narzędzia takie jak analiza SWOT czy analiza PESTEL są często używane w tym etapie.
  2. Formułowanie strategii: Na podstawie przeprowadzonej analizy, organizacja określa swoją misję, wizję oraz długoterminowe cele. Następnie wybiera odpowiednią strategię, która pozwoli jej osiągnąć te cele.
  3. Implementacja strategii: Polega na wprowadzaniu strategii w życie. Obejmuje to alokację zasobów, ustanowienie odpowiednich struktur organizacyjnych, rozwijanie kompetencji pracowników i wprowadzanie zmian w kulturze organizacji w celu wspierania realizacji strategii.
  4. Kontrola i ewaluacja: Proces ten polega na monitorowaniu postępów w realizacji strategii oraz ocenie jej skuteczności. Jeśli wystąpią odchylenia od planu, organizacja podejmuje działania korygujące.

Zarządzanie strategiczne ma kluczowe znaczenie dla sukcesu organizacji, ponieważ pozwala na:

  • Długoterminowe myślenie: Pomaga organizacji skupić się na długoterminowych celach, a nie tylko na bieżących problemach.
  • Adaptację do zmian: Umożliwia identyfikację zmian w otoczeniu i dostosowywanie się do nich, co pozwala organizacji utrzymać konkurencyjność.
  • Efektywne wykorzystanie zasobów: Poprzez ukierunkowanie zasobów na najważniejsze cele, organizacja może lepiej je wykorzystać i osiągnąć lepsze wyniki.
  • Zaangażowanie pracowników: Jasno określona wizja i cele pomagają pracownikom zrozumieć, jakie jest ich miejsce w organizacji i jak przyczyniają się do jej sukcesu.

Ostatecznie, zarządzanie strategiczne jest nie tylko procesem, ale także podejściem do myślenia o biznesie, które promuje długoterminowe planowanie, proaktywność i elastyczność w obliczu niepewności i zmienności rynkowej.

[1] M. Romanowska, Strategie rozwoju i konkurencji, CIM, Warszawa 2000, s. 5

[2] H. Hinterhuber, Strategische Unternehmungsfuhrung, Berlin-New York 1989. s. 24