Analiza otoczenia technicznego

5/5 - (1 głosów)

Ponieważ firma Pfizer Polska nie posiada w kraju zakładów produkujących leki ani ich substraty, analiza otoczenia technicznego może mieć znaczenie w aspekcie potencjalnych aliansów strategicznych bądź przejęć.

W tym miejscu należy wspomnieć o fakcie, iż coraz więcej polskich producentów leków spełnia międzynarodowe kryteria jakości produkcji i jej powtarzalności GMP.

Podsumowując, należy podkreślić, iż Polska jest krajem o ogromnym potencjale dla przemysłu farmaceutycznego, jednak stan finansów państwa i siła nabywcza społeczeństwa znacznie ten potencjał ograniczają. Obecność zachodnich firm farmaceutycznych oraz perspektywa przystąpienia Polski do UE są silnymi bodźcami dla krajowych producentów leków do inwestowania zarówno w nowoczesne technologie produkcji leków jak i w nowoczesne systemy ich promocji. Taka sytuacja połączona z protekcjonizmem państwowym zmusza firmy zagraniczne, w tym Pfizer Polska do poszukiwania coraz to bardziej skutecznych sposobów zdobywania i utrzymywania przewagi konkurencyjnej.

Analiza otoczenia technicznego firmy Pfizer Polska

Otoczenie techniczne stanowi jeden z kluczowych elementów wpływających na działalność współczesnych przedsiębiorstw, zwłaszcza w tak wysoko zaawansowanym sektorze, jakim jest przemysł farmaceutyczny. W przypadku firmy Pfizer Polska czynniki technologiczne odgrywają istotną rolę nie tylko w procesie produkcji leków, lecz także w badaniach naukowych, kontroli jakości, logistyce oraz komunikacji wewnętrznej i zewnętrznej.

Przede wszystkim należy podkreślić, że Pfizer jako firma globalna posiada szeroki dostęp do najnowszych technologii laboratoryjnych i produkcyjnych. Umożliwia to rozwój innowacyjnych produktów leczniczych oraz utrzymywanie wysokich standardów jakościowych zgodnych z międzynarodowymi normami. Firma korzysta z nowoczesnych metod analizy chemicznej i biologicznej, co skraca czas potrzebny na wprowadzenie nowego preparatu do obrotu, przy jednoczesnym zachowaniu zasad bezpieczeństwa.

Kolejnym istotnym aspektem jest rozwój systemów informatycznych wspierających zarządzanie procesami wewnętrznymi. Pfizer Polska wykorzystuje zintegrowane systemy ERP, które usprawniają zarządzanie zasobami ludzkimi, finansami, zaopatrzeniem oraz dystrybucją produktów. Dzięki temu możliwe jest szybkie reagowanie na zmiany popytu, optymalizacja kosztów oraz efektywna alokacja zasobów.

Warto również wspomnieć o roli technologii w marketingu i komunikacji. Pfizer intensywnie wykorzystuje narzędzia cyfrowe – takie jak platformy e-learningowe, webinary, kampanie w mediach społecznościowych – do edukowania lekarzy i pacjentów, a także promowania swoich produktów zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa farmaceutycznego. Firma inwestuje także w rozwiązania z zakresu e-zdrowia i cyfrowych modeli opieki nad pacjentem, co wpisuje się w ogólny trend cyfryzacji ochrony zdrowia.

Niemniej jednak otoczenie techniczne niesie ze sobą także wyzwania. Szybkie tempo postępu technologicznego wymaga od firmy nieustannego inwestowania w badania i rozwój oraz podnoszenia kwalifikacji kadry. Pojawiają się również zagrożenia związane z bezpieczeństwem danych oraz konieczność dostosowywania się do zmieniających się regulacji dotyczących systemów elektronicznych i dokumentacji medycznej.

Podsumowując, analiza otoczenia technicznego pokazuje, że Pfizer Polska działa w warunkach wysokiego zaawansowania technologicznego, co stanowi zarówno szansę, jak i wyzwanie. Sprawne zarządzanie tym obszarem jest niezbędne do utrzymania konkurencyjności, wdrażania innowacji oraz spełniania rosnących oczekiwań rynku i społeczeństwa.

Analiza otoczenia demograficznego

Oceń tę pracę

Zmiany w populacji danego społeczeństwa powodują określone konsek‌wencje w budowaniu strategii ogólnogospodarczej oraz w formułowaniu strategii przedsiębiorstwa. Badanie trendów de‌mograficznych jest ważne zarówno dla producentów odzieży, zabawek, sprzętu turystycznego, jak i dla instytucji ubezpieczeniowych, banków czy rynku usług dla gospodarstw domowych.

Głębokie i ważne dla procesów gospodarczych i społecznych zmiany demograficzne zachodzą na całym świecie. Zmniejszający się wskaźnik urodzeń w Europie Zachodniej prowadzi do tego, że w 2000 r. 15% po‌pulacji stanowili ludzie powyżej 65 lat, a w 2020 r. będzie ich już 20% . Zasadniczo zmienia się status kobiet w Europie i w Ameryce Północnej — z roku na rok wzrasta liczba miejsc pracy zajmowanych przez kobiety zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym. Proces ten uwarunkowany jest nie tylko zmianami społecznymi, ale także demo‌graficznymi.

Polska z ludnością w liczbie blisko 38,7 mln. jest ósmym co do wielkości krajem Europy [Mały rocznik statystyczny GUS 1999, str. 364.].

Prognozuje się, że liczba ludności Polski będzie się w najbliższych latach zwiększać a społeczeństwo starzeć [Ibidem, str.89 tab.17(74)].

Jak wynika z powyższego rysunku, wraz ze wzrostem liczby ludności wzrośnie liczba osób w wieku podeszłym, a co za tym idzie liczba osób ze schorzeniami układu sercowo-naczyniowego.

Pomimo poprawy sytuacji epidemiologicznej w ostatnich latach, Polska nadal wiedzie prym pod względem odsetka zgonów spowodowanych chorobami układu krążenia; -kobiety 502,9 a mężczyźni 506,2 na 100 000 mieszkańców [Ibidem, str.367-368 tab.16(297)].

Prawie 80% zgonów w Polsce jest wynikiem chorób cywilizacyjnych, z czego większość to choroby układu krążenia.

Bardziej szczegółowy podział przedstawia kolejny rysunek z tabelą [ibidem, str.86, tab.14(71)]:

Fakt, iż liczba zgonów, będąca bezpośrednią pochodną liczby zachorowań zmienia się w czasie nieznacznie, w porównaniu z prognozowanym zwiększeniem bezwzględnej liczby ludzi w wieku podeszłym i wydłużeniem życia, pozwala wnioskować iż zapotrzebowanie na leki do leczenia schorzeń układu krążenia będzie w najbliższych latach wzrastało.

Nie bez znaczenia jest również zjawisko, iż osoby z grupy o częstszym występowaniu schorzeń układu krążenia przeznaczają na wydatki związane ze zdrowiem 6,1 do 6,8% dochodów miesięcznych co jest około 50% więcej niż średnia wynosząca 4,2% [ibidem, str. 132,tab.14(106)].

Weźmy obecnie pod uwagą stan zdrowia społeczeństwa polskiego i wydatki na ochronę zdrowia. Na podstawie reprezentatywnego badania stanu zdrowia ludności [Raport o stanie zdrowia ludności polskiej GUS 1997.] przeprowadzonego w 1996r. wynika, iż 16,4% społeczeństwa polskiego cierpi na chorobę nadciśnieniową, 27,7% ludności cierpi na nadwagę, a dla osób w wieku 50-59 lat odsetek ten wynosi aż 44,6 [Ibidem.].

Analiza otoczenia społecznego

5/5 - (1 głosów)

Przedsiębiorstwa działające na arenie międzynarodowej są zmuszone uwzględniać w swych decyzjach strategicznych również czynniki socjologiczne i kulturowe. A wśród nich w szczególności:

– język,

– religię,

– wartości i postawy moralne,

– zwyczaje i obyczaje,

– estetykę,

– edukację,

– cechy interpersonalne społeczeństwa,

– stosunek obywateli danego kraju do zagranicy,

– stosunek ludzi do przedsiębiorstw transnarodowych kojarzonych z kapitałem zagranicznym,

– syndrom NIH (Not Invented Here) [Gierszewska G., Romanowska M., op. cit., s. 38.].

Mówiąc o języku należy pamiętać, że nie chodzi tu tylko o komunikację werbalną, ale także niewerbalną. W aspekcie komunikacji werbalnej, należy zwrócić uwagę na przetłumaczenie haseł reklamowych, promocyjnych itp. Negatywnym przykładem pominięcia tego problemu przy wchodzeniu na rynek polski, jest firma OSRAM. W niektórych krajach obowiązują także ustawy o ochronie języka ojczystego, np. w Polsce, wtedy nie wolno używać słów obcych, jeśli możliwie jest ich przetłumaczenie. Natomiast w ramach komunikacji niewerbalnej, należy pamiętać o różnicach kulturowych w kontaktach międzyludzkich.

Religia panująca w danym kraju dostarcza międzykulturowych podobieństw dających szczególne możliwości marketingowe. Chodzi tu głównie o podział świata wg obowiązującej religii. Np. w Europie, gdzie generalnie panuje religia chrześcijańska, można zastosować strategie globalne oraz ujednolicić inne rodzaje strategii marketingowych. Jednocześnie w poszczególnych regionach świata istnieje wiele różnic religijnych. Wpływ lej sytuacji na stosowane programy marketingowe, widać wyraźnie na przykładzie świąt.

Ponadto religia może ograniczać rolę kobiety, a przez to np. jej udział w sprawowaniu władzy.

Wartości i postawy moralne to elementy podstawowe kultury każdego narodu. To one mogą spowodować niechęć do prowadzenia interesów jednych kultur z innymi. Np. większość tradycyjnych Japończyków nie wyobraża sobie współpracy z obcokrajowcami.

Odwrotnie, pozytywne nastawienie danej kultury do innej może dostarczyć nowych metod działań marketingowych .

Obyczaje i zwyczaje danego kraju są szczególnie istotne na etapie negocjacji. Mogą one być przyczyną wielu nieporozumień. Zwyczaje i tradycja danego kraju decydują także o sposobie używania produktu. Jako przykład wystarczy podać odrzucenie herbaty rozpuszczalnej w Wielkiej Brytanii, a to ze względu na odwieczną tradycję parzenia herbaty. Ponadto etyka świadczy o sposobie i normach zachowań. Np. przekupstwo jest nielegalne w zachodnim świecie, ale jest bardzo popularne w wielu arabskich i afrykańskich krajach. W różnych krajach inne są również tradycje i zwyczaje w odniesieniu do czasu pracy i rozkładu dnia. Godziną lunchu w Hiszpanii jest 15.00, w RFN 12.00, w Wielkiej Brytanii 13.00. To może stworzyć trudności w kontaktach międzynarodowych.

Estetyka danego kraju to te wszystkie elementy, które wpływają na preferencje nabywców, a nie są w żaden sposób uzasadnione. Należą do nich: kolor, nazwa marki, kształt, muzyka itp. Np. kolor biały oznacza żałobę w Indiach, a w Europie ma znaczenie pozytywne.

Edukacja, czyli stopień wykształcenia społeczeństwa, to kolejny czynnik decydujący o wyborze strategii przedsiębiorstwa. Rozważyć tu należy: stopień analfabetyzmu, dostęp do wyższej edukacji, czy naciski na szczególne umiejętności.

Cechy interpersonalne danego społeczeństwa to przede wszystkim sposób w jaki ludzie zachowują się w grupie. To decyduje także o tym, na ile chętnie ludzie zawierają małżeństwa, uczestniczą w pracach w zespołach, przystępują do związków zawodowych itp. Cechy interpersonalne społeczeństwa to także to, jaka jest rola kobiety w społeczeństwie, czy sposób spędzania wolnego czasu. Dominacja mężczyzn jest charakterystyczna dla Japonii, zupełnie inaczej jest w RFN i Wenezueli. To właśnie te cechy interpersonalne decydują o nastawieniu do koncentracji władzy w przedsiębiorstwie. W krajach o wysokim stopniu akceptacji koncentracji władzy występuje tendencja do autokratycznego sposobu zarządzania, do centralizacji decyzji.

Nastawienie ludzi do produktów zagranicznych w porównaniu z towarami wytwarzanymi przez lokalnych producentów jest efektem przekonania o wyższości lub niższości wyrobów zagranicznych. W Polsce produkt zagraniczny miał przez wiele lat z założenia pozycję uprzywilejowaną, a wynikało to z rzeczywistych jakościowych różnic produktów zagranicznych i krajowych.

W wielu krajach sytuacja przedstawia się jednak zupełnie odwrotnie. Wyroby lokalne są preferowane i uważane za lepsze od zagranicznych. Takie nastawienie jest podtrzymywane przez różnego rodzaju akcje państwowe, stymulujące popyt na towary krajowe. Chodzi tu o akcje typu: Buy British, Buy Arnerican, czy "Teraz Polska". Wynika to z cech nacjonalistycznych różnych społeczeństw, znajdujących również swój wyraz na rynku.

Sprawę tę należy rozpatrywać nie tylko ogólnie, w płaszczyźnie kraj-zagranica, ale przede wszystkim w odniesieniu do poszczególnych krajów. Na rynku znajdują bowiem swoje odbicia różne historyczne i współczesne powiązania między krajami, wpływające na kształtowanie się pewnych stereotypów.

Przedstawiany tu czynnik ma charakter subiektywny, ale nie można go lekceważyć i uzasadnione jest jego uwzględnienie w decyzjach strategicznych przedsiębiorstwa.

Na potwierdzenie można przytoczyć badania przeprowadzone w RFN. Wykazały one, że wyobrażenia nabywców o towarach z ich kraju są dużo bardziej korzystne niż o towarach importowanych. Obliczony tzw. wskaźnik preferencji dla wyrobów krajowych wyniósł – 52, brytyjski otrzymał ocenę – 30, holenderski – 24, francuski – l 6, belgijski – 8, a włoski – tylko 2. Wynika z tego, że różnice w preferencji są dość duże [Ibidem, s. 41.].

Zjawisko to można połączyć z następnym czynnikiem, czyli stosunkiem ludzi do przedsiębiorstw transnarodowych kojarzonych z kapitałem zagranicznym. Przedsiębiorstwa posiadające filie w różnych krajach mają często problem, czy tworzyć wśród nabywców obraz Firmy i jej produktów jako przedsiębiorstwa i towarów miejscowych czy zagranicznych. Przykładem takiej sytuacji jest postępowanie amerykańskiej korporacji Marton Oil. We Włoszech podkreślała ona swe amerykańskie pochodzenie, gdyż w tym kraju wyobrażenie o amerykańskim przemyśle naftowym i know how firm z USA jest pozytywne. W RFN zaś nie wspomniano o kraju, z jakiego pochodziła firma, aby nie wzbudzić obaw i poczucia zagrożenia wśród przedstawicieli krajowego przemysłu energetycznego.

Syndrom NIH (Not Invented Here) oznacza negatywny stosunek do produktów i rozwiązań technologicznych pochodzących z innych krajów. W takich sytuacjach preferuje się towary i osiągnięcia myśli technologicznej powstałe we własnym kraju.

Rynek leków sprzedawanych z przepisu lekarza (ethical medicines) jest w odróżnieniu od innych segmentów rynku farmaceutycznego uzależniony, między innymi, od czynników demograficznych rozpatrywanego obszaru. To właśnie od liczby ludności, struktury wiekowej, dynamiki tych zmian zależy liczba potencjalnych pacjentów, którym określone leki mogą być ordynowane.

Analiza sytuacji epidemiologicznej, trendów zapadalności i umieralności na niektóre schorzenia w zestawieniu z danymi dotyczącymi polityki zdrowotnej państwa, sposobów finansowania i subwencjonowania niektórych elementów systemu opieki zdrowotnej przez państwo (dopłaty do leków), systemu powszechnych ubezpieczeń zdrowotnych; pozwala z dużym prawdopodobieństwem oszacować długookresowy (kilka lat) potencjał dla prowadzenia sprzedaży leków z określonych klas terapeutycznych [Analiza strategiczna przedsiębiorstwa…, s. 211.].

Analiza otoczenia ekonomicznego

5/5 - (1 głosów)

Rozpoczynając analizę otoczenia ekonomicznego, uwagę należy skierować na społeczeństwo oraz charakteryzujące je wskaźniki demograficzne. Rozpatrujemy tu takie elementy jak:

– liczba ludności i wskaźnik przyrostu naturalnego. struktura społeczna, czyli udział poszczególnych grup wiekowych w ogólnej liczbie mieszkańców.

– rozmieszczenie ludności na danym rynku [W. M. Grudzewski, M. Laskowski, M. Tyjeńska, Marketingowe strategie przedsiębiorstw na rynkach międzynarodowych, BizReporter nr 03 – 2000.03.05.].

W ramach analizy otoczenia ekonomicznego, trzeba rozpatrzeć także poziom dochodu społeczeństwa w danym kraju i podział tego dochodu na poszczególne grupy społeczne. W zależności od PNB na jednego mieszkańca przedsiębiorstwo decyduje m.in. o rodzaju i cenie wprowadzanego produktu.

Ostatnim elementem, jaki należy wziąć pod uwagę przy analizie otoczenia ekonomicznego, jest konkurencja. Na każdym rynku, na jakim chcemy się znaleźć, trzeba dokładnie przeanalizować sytuację konkurencyjną z punktu widzenia jej poziomu. Chodzi tu głównie o doświadczenie firm w prowadzeniu różnych metod walki z konkurentami na rodzimych rynkach. Stopień konkurencji, jaki istnieje na pierwotnym rynku powoduje, że firma nabiera doświadczenia w walce o przewagę konkurencyjną i jest jej łatwiej zaistnieć na nowym, międzynarodowym rynku. Rozważenie stanu konkurencji w poszczególnych krajach staje się więc elementem niezwykle istotnym przy analizie otoczenia [Gierszewska G., Romanowska M., op. cit., s. 36.].

Obecne prognozy dotyczące wzrostu PKB w ciągu nadchodzących 5 lat są znacznie bardziej ostrożne niż jeszcze 12 miesięcy temu. Wzrost gospodarczy Polski zwalnia tempo z 6% w pierwszym kwartale 2000 do 2,4% w pierwszym kwartale roku 2001 [Mały Rocznik Statystyczny 2001, publikacja elektroniczna, http://www.stat.gov.pl].

Komisja Europejska była w tym samym czasie bardziej optymistyczna i przewidywała wzrost dla roku 2001 na 4,3% a na rok następny na 4,8%. Deficyt handlowy w pierwszym kwartale roku 2001 wynosił ok. US$ 3,4 mld i co warte podkreślenia, eksport wzrastał szybciej niż import ( 15,4% vs.4,7) [Statystyki Organizacji ds. Współpracy i Rozwoju (OECD), http://www.oecd.org].

Najistotniejszym z parametrów ekonomicznych, mającym wpływ na rynek farmaceutyczny jest deficyt budżetu państwa szacowany na ponad 50 mld PLN. Wymaga to wprowadzenia restrykcyjnej polityki fiskalnej i monetarnej. Taka sytuacja może doprowadzić do utraty płynności finansowej przez wiele podmiotów zajmujących się dystrybucją leków, nie wspominając o wpływie cięć w sferze socjalnej budżetu na zdolności nabywcze znacznej części społeczeństwa [Ibidem.].

Na pograniczu ekonomicznych i społecznych aspektów otoczenia biznesowego jest jeden z najwyższych w Europie wskaźnik bezrobocia sięgający wg niektórych autorów nawet 16% ludności w wieku produkcyjnym.

Opis tekstowy tabeli 3.1: Podstawowe liczbowe parametry ekonomiczne

Tabela przedstawia zestawienie najważniejszych prognozowanych wskaźników ekonomicznych dla lat 2000–2006, ze szczególnym uwzględnieniem danych istotnych z perspektywy rynku farmaceutycznego oraz funkcjonowania sektora ochrony zdrowia. Uwzględniono m.in. tempo wzrostu Produktu Narodowego Brutto (PNB), poziom długu publicznego, nakłady budżetowe na służbę zdrowia i leki, dynamikę rynku farmaceutycznego, inflację oraz prognozy kursowe.

Omówienie danych zawartych w tabeli:

W latach 2000–2006 odnotowano systematyczny spadek tempa wzrostu PNB, który obniżył się z poziomu 4,8% w roku 2000 do 3,5% w roku 2006. Trend ten może świadczyć o spowolnieniu gospodarczym lub o dojrzewaniu rynku po okresie dynamicznego wzrostu. Mimo tego dochody budżetu państwa w relacji do PNB rosły w tym czasie, co może wynikać z poprawy efektywności fiskalnej lub wprowadzania nowych źródeł dochodów budżetowych.

Dług publiczny, liczony jako procent PNB, utrzymywał się na poziomie -3,1% w latach 2000–2001 i -2% w kolejnych latach, jednak od roku 2004 brak jest dalszych danych („bd.” – brak danych), co utrudnia ocenę długofalowej dynamiki tego wskaźnika.

Wyraźny i niepokojący trend można zaobserwować w zakresie wydatków budżetu państwa na służbę zdrowia, które zmniejszały się z poziomu 250 jednostek w 2000 roku do 231 w 2006 roku. Oznacza to realne ograniczanie finansowania tego sektora. W kontrze do tego zjawiska rosną wydatki budżetowe na leki, które wzrosły z 61,9 do 95,3 w analizowanym okresie. Może to świadczyć o coraz większym obciążeniu systemu zdrowia kosztami refundacji leków.

Wartość rynku farmaceutycznego, mierzona przez kontrolę rozmiaru rynku, rosła systematycznie z 2 394 w 2000 roku do 3 687 w 2006 roku. Mimo wzrostu nominalnego, dynamika wzrostu rynku (kontrola wzrostu) malała – z 11,3% w 2000 roku do 6,2% w 2006 roku. Pokazuje to typowy efekt nasycania się rynku.

Wzrost cen i wzrost inflacji wykazują tendencję spadkową. Inflacja, która w 2000 roku wynosiła 10,1%, w 2006 roku spadła do 3%, co świadczy o stabilizowaniu się gospodarki. Podobny spadek notowano w tempie wzrostu cen – z 11,8% do 5,5%.

Z kolei wzrost wartości (prawdopodobnie realnej wartości rynku lub kapitału) był początkowo ujemny (-0,47 i -1), ale od 2002 roku ustabilizował się na niskim, dodatnim poziomie (0,5–0,6%).

W zakresie prognozy kursu wymiany walutowej widać stopniowy wzrost – od 4,35 w 2000 roku do 5,17 w 2005 roku, co może odzwierciedlać prognozowaną deprecjację złotego w stosunku do głównych walut lub inne procesy makroekonomiczne. Brak danych dla roku 2006 ogranicza pełną analizę.

Dane zawarte w tabeli wskazują na kilka wyraźnych tendencji:

stopniowe spowolnienie wzrostu gospodarczego przy jednoczesnym zwiększaniu wpływów budżetowych;

rosnące wydatki na leki pomimo ogólnego spadku finansowania systemu zdrowia;

nasycanie się rynku farmaceutycznego, co przekłada się na spadek dynamiki wzrostu;

stabilizację gospodarczą wyrażającą się w spadającej inflacji i wzroście wartości rynku.

Wnioski z tej analizy są kluczowe dla firm takich jak Pfizer, które muszą odpowiednio dostosowywać strategie sprzedażowe i inwestycyjne do zmieniających się warunków ekonomicznych i budżetowych.

Powyższa tabela pokazuje jak zmieniał się sposób przewidywania rozwoju sytuacji ekonomicznej w Polsce w przeciągu lat 2000-2006.

Analiza otoczenia politycznego firmy Pfizer Polska

5/5 - (1 głosów)

Dla zidentyfikowania kluczowych kwestii dla budowy strategii podnoszenia efektywności tworzenia wartości dodanej konieczne jest dokonanie analizy środowiska biznesowego.

W tym celu można zastosować analizę PEST, która obejmuje:

  1. Czynniki korzystne dla rozwoju firmy
  2. Czynniki hamujące rozwój firmy
  3. Otoczenie ekonomiczne
  4. Otoczenie społeczne

Otoczenie technologiczne [Efektywność zarządzania finansami w przedsiębiorstwie : konferencja naukowa katedr i zakładów analizy ekonomicznej wyższych uczelni w Polsce, Świnoujście, październik 1995 roku, pod red. i kier. nauk. konferencji Tadeusz Waśniewski, Szczecin 1995, s. 45.].

Analiza otoczenia politycznego to kolejny istotny element analizy otoczenia przedsiębiorstwa przy wejściu na rynek międzynarodowy. Polityka państwa jest ściśle związana z podejściem rządu do biznesu. Jeśli sytuacja polityczna jest niestała i nieuporządkowana lub negatywnie nastawiona do zagranicznego kapitału, wówczas nawet atrakcyjność rynku danego państwa nie wystarcza do zajęcia go [Gierszewska G., Romanowska M., op. cit., s. 34.].

Należy zwrócić uwagę, że żadne otoczenie polityczne nie jest stale w długim horyzoncie czasowym. Dlatego należy wcześniej rozważyć prawdopodobieństwo tych zmian i ich kierunek. Zwrócić uwagę trzeba także na ewentualną możliwość wycofania się z rynku.

Państwo może w różny sposób ograniczać działalność przedsiębiorstwa: od oficjalnego zagarnięcia własności firmy i przeznaczenia jej na cele publiczne, poprzez narzucanie kursów walut, ograniczanie importu, politykę podatkową i kontrolowanie cen, aż do kontrolowania rynku.

Ze względu na wszystkie te możliwości konieczne jest oszacowanie ryzyka politycznego. Jest to stałe monitorowanie obecnych i potencjalnych rynków tak, ażeby jak najmniej być zaskoczonym zmianą politycznych warunków. Dzięki temu przedsiębiorstwo może zidentyfikować zagrożenia polityczne na obecnych rynkach, ale też wskazać te, na których ryzyko jest obecnie wysokie, ale wkrótce staną się one niezwykle atrakcyjne.

W przypadku zmiany polityki i restrykcji państwa wobec przedsiębiorstwa, może się ono albo wycofać z rynku, albo dostosować się do nowych warunków [W. M. Grudzewski, M. Laskowski, M. Tyjeńska, Marketingowe strategie przedsiębiorstw na rynkach międzynarodowych, BizReporter nr 03 – 2000.03.05.].

Ochrona zdrowia i związane z tym wydatki państwa na leki i świadczenia zdrowotne są jednym z filarów polityki społecznej państwa. Zapaść finansów publicznych powoduje, iż ministerstwo finansów dążyć będzie do przeniesienia większej części obciążeń związanych z leczeniem na stronę obywateli.

Takie działania zwiększą efektywną cenę leków a co za tym idzie zmniejszy się liczba nabywców. Protekcjonizm państwowy w stosunku do krajowych producentów leków znalazł swój wyraz w zapisach ustawy „Prawo Farmaceutyczne” dotyczących przestrzegania praw patentowych [ Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne., Dz.U. 2001 nr 126 poz. 1381].

Dobiegający końca okres negocjacji przystąpienia Polski do UE może zaowocować pewnymi pozytywnymi zmianami dotyczącymi ochrony polskich producentów leków oraz ochrony patentowej.

Ze względu na politykę państwa promującą tanie leki, co rzadko idzie w parze z ich skutecznością i odległym bilansem farmakoekonomicznym, w Polsce obserwuje się od kilku lat znacznie przyspieszenie w dziedzinie rejestracji leków odtwórczych, bądź nawet pirackich kopii generycznych.

Do istotnych czynników politycznych mający wpływ na rynek farmaceutyczny należy interwencjonizm kas chorych. Interwencjonizm ten wkracza w zachowania terapeutyczne lekarzy ze stosowaniem środków nacisku ekonomicznego zmierzającego do upowszechniania taniej farmakoterapii.

Otoczenie polityczne stanowi jeden z kluczowych czynników wpływających na działalność przedsiębiorstw, zwłaszcza w sektorze farmaceutycznym, który z definicji funkcjonuje pod silnym nadzorem instytucjonalnym. Firma Pfizer Polska, będąca częścią globalnego koncernu biofarmaceutycznego Pfizer Inc., musi dostosowywać swoje działania nie tylko do strategii globalnej, ale również do lokalnych uwarunkowań politycznych i regulacyjnych. W Polsce funkcjonowanie firm farmaceutycznych, takich jak Pfizer, w dużym stopniu zależy od decyzji administracyjnych i polityki zdrowotnej państwa, co czyni analizę otoczenia politycznego niezbędnym elementem zarządzania strategicznego.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na ramy regulacyjne, jakie wyznacza polityka zdrowotna państwa. Ministerstwo Zdrowia, Narodowy Fundusz Zdrowia oraz Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL) odgrywają decydującą rolę w dopuszczaniu leków do obrotu, ich refundacji oraz określaniu zasad ich promocji i sprzedaży. Zmiany polityczne mogą znacząco wpłynąć na te procedury – np. wprowadzenie nowych ustaw dotyczących refundacji leków, ograniczenia budżetowe w systemie opieki zdrowotnej, czy zmiana priorytetów w zakresie profilaktyki i leczenia mogą bezpośrednio odbić się na sprzedaży i strategii rynkowej firmy Pfizer Polska.

Kolejnym istotnym aspektem jest polityka podatkowa i inwestycyjna państwa. Pfizer, jako międzynarodowy koncern działający również w Polsce, jest podatny na zmiany w przepisach dotyczących opodatkowania działalności gospodarczej, zwłaszcza w zakresie CIT, VAT oraz przepisów o cenach transferowych. Wprowadzenie przez rząd nowych regulacji, takich jak podatek od nadzwyczajnych zysków czy zmiany w zakresie ulg podatkowych dla firm prowadzących badania i rozwój (R&D), może stanowić czynnik zachęcający lub zniechęcający do dalszych inwestycji w Polsce. Z punktu widzenia polityki gospodarczej i przemysłowej, kluczowe znaczenie ma także stabilność legislacyjna oraz przewidywalność decyzji politycznych – czynniki te wpływają na ocenę ryzyka inwestycyjnego w danym kraju.

Warto również zwrócić uwagę na szeroko pojętą politykę zagraniczną i członkostwo Polski w Unii Europejskiej, które wyznaczają istotny kontekst dla działania firm takich jak Pfizer. Przepisy unijne dotyczące bezpieczeństwa farmaceutyków, zgodności z regulacjami EMA (Europejska Agencja Leków), jak również wspólna polityka lekowa UE, determinują standardy, które firma musi spełnić. W tym kontekście polityczne napięcia na linii Polska–UE lub ewentualne zmiany w relacjach międzynarodowych mogą wpływać na poziom wsparcia instytucjonalnego i możliwości ekspansji. Również polityka dotycząca ochrony własności intelektualnej – a więc patentów i licencji na leki – jest ściśle powiązana z kierunkiem, w jakim zmierzają decyzje organów wspólnotowych oraz krajowych.

Pfizer Polska funkcjonuje także w środowisku, w którym znaczenie mają polityczne debaty o systemie ochrony zdrowia, w tym dotyczące szczepień, dostępności nowoczesnych terapii czy walki z chorobami cywilizacyjnymi. Szczególnie widoczne było to w czasie pandemii COVID-19, kiedy szczepionki mRNA produkowane przez Pfizer znalazły się w centrum uwagi opinii publicznej oraz instytucji państwowych. Wówczas decyzje polityczne – zarówno na szczeblu krajowym, jak i europejskim – miały bezpośredni wpływ na działania firmy, od poziomu zamówień publicznych, przez logistyki dostaw, po kwestie związane z komunikacją społeczną. Takie sytuacje dowodzą, że Pfizer musi być przygotowany na funkcjonowanie w otoczeniu o podwyższonej wrażliwości politycznej, gdzie reputacja oraz umiejętność współpracy z administracją publiczną są równie ważne, jak konkurencyjność produktowa.

Na koniec warto podkreślić, że Pfizer Polska, podobnie jak inne firmy z sektora zdrowia, uczestniczy w licznych debatach eksperckich i konsultacjach społecznych dotyczących rozwiązań systemowych. Angażowanie się w dialog z instytucjami państwowymi, organizacjami pacjenckimi i środowiskami naukowymi pozwala firmie wpływać na kształtowanie otoczenia politycznego, a jednocześnie umożliwia lepsze dostosowanie się do zachodzących zmian. Strategiczna obecność w tych procesach daje możliwość nie tylko ograniczania ryzyk politycznych, ale też budowania pozycji wiarygodnego partnera sektora publicznego.

Otoczenie polityczne firmy Pfizer Polska jest złożone, dynamiczne i wysoce regulowane. Kluczowymi jego elementami są: regulacje prawne dotyczące rejestracji i sprzedaży leków, polityka zdrowotna i fiskalna państwa, ramy unijne, sytuacja polityczna w kraju i UE, a także relacje z instytucjami publicznymi. Działanie w takim środowisku wymaga od firmy nie tylko znajomości obowiązującego prawa, ale przede wszystkim elastyczności, umiejętności prowadzenia dialogu z interesariuszami oraz zdolności szybkiego dostosowywania się do zmian wynikających z decyzji politycznych.