Analiza strategiczna obejmuje określenie celów i misji przedsiębiorstwa oraz przede wszystkim zajmuje się zasobami organizacji i otoczeniem zewnętrznym. Wybór strategii obejmuje formułowanie opcji strategicznych oraz ocenę poszczególnych wariantów i wybór jednej strategii.
Rozwój analizy strategicznej miał ścisły związek z pojawieniem się i ewolucją zarządzania strategicznego. Wynikało to z faktu, że od połowy lat pięćdziesiątych i w latach sześćdziesiątych otoczenie przedsiębiorstwa stawało się coraz bardziej niestabilne i trudne do przewidzenia. Spowodowało to potrzebę naukowego opracowania naukowego jego badania, ułatwiającego przewidywanie zmian i dostosowywanie się do nich w sposób planowy i racjonalny.
Etap wdrożenia zawiera już konkretne działania związane z wybraną strategią są to: planowanie zasobów niezbędnych dla realizacji strategii, określenie zmian w strukturach organizacyjnych jeśli takowe są potrzebne, opracowanie systemu kontroli z wdrażaną strategią. Nie ma jednak wyraźnych granic pomiędzy tymi etapami. Proces zarządzania strategicznego ma to do siebie, że wszystkie etapy są niejednokrotnie realizowane równocześnie z wielokrotnymi powrotami do etapów wcześniejszych.
Najczęściej wykorzystywanym narzędziem analizy strategicznej firmy jest analiza SWOT. Obejmuje zbadanie wnętrza organizacji i jej otoczenia zewnętrznego. Analiza SWOT polega na zbadaniu mocnych i słabych stron firmy, a następnie skonfrontowaniu ich z obecnymi i przyszłymi szansami i zagrożeniami. Używając tego narzędzia do analizy strategicznej, możesz uporządkować fakty, zrozumieć dane i zobaczyć konsekwencje.
Zarządzanie strategiczne, podobnie jak wszystkie metody i techniki zarządzania, jest wynikiem ewolucji procesu zarządzania przedsiębiorstwem. Rozwój tej koncepcji był szczególnie intensywny w latach osiemdziesiątych Było to związane z reakcją na niezadowalające rezultaty wypracowanych wcześniej, pozornie doskonałych planów i strategii. Praktyka pokazała, że sama wizja i strategia nie gwarantują sukcesu, a problem dotyczył niedostatecznej integracji procesów planowania i wdrażania.[1]
Analiza strategiczna to kluczowy etap w procesie zarządzania strategicznego, który pozwala organizacji na zrozumienie swojego aktualnego położenia w kontekście wewnętrznego środowiska organizacji oraz zewnętrznego środowiska rynkowego. Jej głównym celem jest identyfikacja mocnych i słabych stron organizacji oraz szans i zagrożeń w jej otoczeniu. Dzięki temu możliwe jest sformułowanie skutecznych strategii, które pozwolą organizacji osiągnąć założone cele.
Główne składniki analizy strategicznej to:
- Analiza wewnętrzna: Ocenia mocne i słabe strony organizacji. Dotyczy to między innymi:
- Zasoby (ludzkie, finansowe, materialne)
- Umiejętności i kompetencje organizacji
- Struktura organizacyjna
- Kultura organizacyjna
- Wyniki finansowe i operacyjne
- Analiza zewnętrzna: Ocenia szanse i zagrożenia w otoczeniu organizacji. Zazwyczaj obejmuje:
- Analizę PESTEL (czynniki polityczne, ekonomiczne, społeczno-kulturowe, technologiczne, środowiskowe i prawne)
- Analizę konkurencji (np. model pięciu sił Portera)
- Analizę grup interesariuszy
- Analizę trendów rynkowych i preferencji klientów
Najpopularniejszym narzędziem używanym w analizie strategicznej jest analiza SWOT (Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats), która łączy w sobie analizę wewnętrzną (mocne i słabe strony) z analizą zewnętrzną (szanse i zagrożenia).
Przeprowadzenie skutecznej analizy strategicznej wymaga:
- Zbierania danych z różnorodnych źródeł, w tym z badań rynkowych, raportów branżowych, rozmów z interesariuszami i analiz finansowych.
- Krytycznego myślenia i zdolności do identyfikowania kluczowych kwestii, które mogą wpłynąć na sukces organizacji.
- Zrozumienia kontekstu branży, rynku i ogólnego otoczenia biznesowego.
Ostatecznie, analiza strategiczna dostarcza menedżerom informacji niezbędnych do podejmowania świadomych decyzji dotyczących przyszłości organizacji. Umożliwia zidentyfikowanie obszarów, które wymagają interwencji, oraz tych, które oferują największe możliwości dla wzrostu i rozwoju.
[1] J. Machaczka, Rozwój podejścia strategicznego w zarządzaniu, „Zeszyty Naukowe AE w Krakowie” 1997, nr 473