Benchmarking: definicja i metodologia
Benchmarking, pochodzący z języka angielskiego, oznacza punkt orientacyjny geodety, używany jako punkt odniesienia. W kontekście zarządzania, oznacza to porównywanie się z najlepszymi, dążenie do dorównania im, oraz uczenie się od konkurentów. Początki benchmarkingu datuje się na 1979r. w firmie Rank Xerox, która używała tej metody w celu odzyskania swojej pozycji rynkowej.
Jednym z autorów licznych definicji benchmarkingu jest Z. Martyniak. Według niego benchmarking to między innymi uczenie się od najlepszych poprzez porównywanie, poszukiwanie najefektywniejszych metod, a także ciągła ocena produktów, usług i metod danego przedsiębiorstwa.
Rodzaje benchmarkingu obejmują produktowy, funkcjonalny, procesowy, organizacyjny i strategiczny. Inny podział wyodrębnia benchmarking wewnętrzny, konkurencyjny i funkcjonalny ogólny.
Benchmarking to proces doskonalenia efektywności własnej organizacji przez identyfikowanie, analizowanie i wdrażanie najlepszych praktyk. Wymaga to skromności, mądrości i nieustannego dążenia do ulepszenia.
W literaturze istnieje wiele różnych podejść do metodologii benchmarkingu. Karlöf i Östblom proponują pięcioetapową procedurę, podczas gdy Balm przedstawia 15 etapów grupowanych w pięć faz. Innym podejściem jest pięciokrokowa procedura Roberta C. Campa.
Renault, na przykład, stosuje następującą metodologię benchmarkingu:
- Wybór procesu do benchmarkingu.
- Zrozumienie i opisanie istniejącego procesu.
- Utworzenie zespołu do realizacji danego procesu.
- Wybór partnera do porównań.
- Opracowanie i wysłanie kwestionariusza do potencjalnych partnerów.
- Odwiedzenie partnera.
- Weryfikacja osiągniętych wyników.
- Analiza różnic i ustalenie celów.
- Informowanie o wynikach i uzyskanie ich akceptacji.
- Rozpoczęcie prac nad wdrożeniem nowych rozwiązań.
Kluby benchmarkingu, takie jak The Council on Benchmarking, International Benchmarking Clearinghouse, czy Benchmarking Club de Paris, powstały, aby ułatwić wymianę doświadczeń i poznawanie najefektywniejszych praktyk.
Pomimo swoich zalet, benchmarking ma pewne ograniczenia, takie jak trudności w dostępie do danych, koszty, a także etyczne i prawne ograniczenia. Niemniej jednak, jest to proces ciągły i należy go stale odnawiać.
BIBLIOGRAFIA
- Brilman Jean, Nowoczesne koncepcje i metody zarządzania, PWE Warszawa 2002
- Zimniewicz Kazimierz, Współczesne koncepcje i metody zarządzania, PWE Warszawa 2000