Współczesne przedsiębiorstwa działają w środowisku dynamicznych zmian, zróżnicowanej konkurencji oraz stale rosnących oczekiwań klientów i interesariuszy. Aby móc skutecznie funkcjonować na rynku, zdobywać przewagę konkurencyjną i utrzymać stabilną pozycję, konieczne jest wdrażanie narzędzi umożliwiających racjonalne zarządzanie, prognozowanie zmian oraz podejmowanie decyzji w sposób świadomy i przemyślany. Jednym z takich narzędzi jest analiza strategiczna, która pozwala na kompleksowe zrozumienie sytuacji przedsiębiorstwa – zarówno od wewnątrz, jak i w kontekście zewnętrznego otoczenia.
Analiza strategiczna stanowi podstawę podejmowania decyzji menedżerskich w organizacji. Dzięki niej możliwe jest nie tylko rozpoznanie aktualnych mocnych i słabych stron firmy, ale także identyfikacja szans i zagrożeń płynących z otoczenia. Umożliwia to opracowanie spójnej strategii działania, adekwatnej do zmieniających się warunków rynkowych i oczekiwań interesariuszy. W warunkach niepewności i globalizacji, takie podejście staje się niezbędne do osiągania sukcesu i unikania kosztownych błędów.
W niniejszej pracy analizie poddano firmę Pfizer Polska – jedno z najważniejszych przedsiębiorstw sektora farmaceutycznego, funkcjonujące na polskim rynku od wielu lat. Pfizer to globalny lider innowacyjności w dziedzinie ochrony zdrowia, którego działalność odgrywa istotną rolę zarówno w kontekście krajowym, jak i międzynarodowym. Firma ta wyróżnia się nie tylko bogatym portfolio produktowym, ale także zaawansowaną strukturą organizacyjną, rozwiniętymi działaniami w zakresie badań i rozwoju oraz dużym potencjałem strategicznym. Z tego względu stanowi ona interesujący przypadek do analizy.
W grupie strategicznej firm R&D w Polsce zewnętrzne warunki funkcjonowania firm są jednakowe dla wszystkich uczestników gry rynkowej. Produkty znajdujące się w potfolio wszystkich firm są najwyższej jakości i pretendują lub posiadają czołowe miejsca w swoich klasach terapeutycznych. Najistotniejszym czynnikiem wpływającym na wielkość sprzedaży poszczególnych leków a co za tym idzie całego portfela firm jest stałe efektywne pobudzanie popytu, tzn. wykształcanie w opinii środowiska medycznego nawyku stosowania określonych leków u określonych pacjentów w określonych przypadkach klinicznych. To zadanie spoczywa na działach sprzedaży i marketingu firm farmaceutycznych. Z jednej strony działy sprzedaży stanowią największą część struktury organizacyjnej firm farmaceutycznych a co za tym idzie ich utrzymanie generuje największe koszty, lecz z drugiej strony to w wyniku kontaktów przedstawicieli medycznych z fachowymi pracownikami służby zdrowia powstaje popyt na produkty firmy. Kluczem do sukcesu jest uzyskanie jak największego zwrotu (RoI) z działalności przedstawicieli medycznych. Poszukiwanie rozwiązanie tego kluczowego zagadnienia będzie przedmiotem niniejszej pracy.
Praca została podzielona na cztery główne rozdziały. Pierwszy z nich ma charakter teoretyczny i stanowi wprowadzenie do problematyki analizy strategicznej. Zaprezentowano w nim podstawowe pojęcia, cele oraz rodzaje analiz ekonomicznych, w tym analizę kosztów działań i analizę SWOT jako jedno z najbardziej popularnych narzędzi wspierających zarządzanie strategiczne.
Rozdział drugi poświęcony jest charakterystyce firmy Pfizer Polska. Przedstawiono w nim historię, misję, strukturę organizacyjną oraz zarządzanie poszczególnymi działami – od zarządu po zasoby ludzkie i dział finansowy. Celem tej części pracy było uchwycenie wewnętrznej specyfiki funkcjonowania przedsiębiorstwa, która w znacznym stopniu determinuje jego możliwości rozwoju i pozycję konkurencyjną.
W trzecim rozdziale skoncentrowano się na analizie zewnętrznego otoczenia firmy. Ujęto tu pięć kluczowych płaszczyzn: polityczną, ekonomiczną, społeczną, demograficzną oraz technologiczną. Szczegółowa analiza tych aspektów pozwala zrozumieć kontekst, w jakim działa Pfizer Polska, oraz zidentyfikować czynniki, które mogą sprzyjać bądź utrudniać realizację celów strategicznych firmy.
Rozdział czwarty ma charakter praktyczny i zawiera bezpośrednie zastosowanie metod analizy strategicznej na przykładzie Pfizer Polska. Przeprowadzono w nim analizę SWOT, analizę interesariuszy (stakeholders) oraz analizę pięciu sił Portera – uznawaną za jedno z najefektywniejszych narzędzi do oceny siły konkurencji w branży. Przedstawione wyniki stanowią punkt wyjścia do rozważań nad strategią firmy, możliwymi kierunkami rozwoju oraz potencjalnymi zagrożeniami.
Zasadniczym celem pracy było ukazanie, jak narzędzia analizy strategicznej mogą zostać zastosowane w realnym kontekście gospodarczym, a także zrozumienie, jak wyniki tych analiz wpływają na decyzje zarządcze podejmowane w przedsiębiorstwie. Opracowanie może stanowić zarówno materiał poznawczy, jak i praktyczny przewodnik dla osób zainteresowanych tematyką strategii, zarządzania i ekonomii przedsiębiorstwa. Zgromadzone dane i zaprezentowane analizy mają również wartość poznawczą dla innych organizacji, które chcą czerpać z doświadczeń jednego z globalnych liderów branży farmaceutycznej.