Rejonowy Urząd Poczty stanowi łącznie ze wszystkimi urzędami i innymi pocztowymi jednostkami całość organizacyjną, eksploatacyjną i administracyjną. Celem RUP-u jest bieżące zaspokajanie potrzeb ludności, gospodarki narodowej, organów władzy i administracji rządowej oraz potrzeb obronności i bezpieczeństwa państwa z zakresu usług pocztowych.
Do podstawowych zadań RUP-u należy [Regulamin organizacyjny Rejonowego Urzędu Poczty, sporządzony w dniu 5 marca 1999 roku, s. 2]:
– kierownictwo, nadzór i kontrola podległych urzędów pocztowych i innych pocztowych jednostek organizacyjnych na wyznaczonym obszarze;
– organizowanie i wykonywanie usług pocztowych na własnym obszarze pocztowym oraz świadczenie innych usług na podstawie umów z innymi podmiotami lub zleconych przez Dyrektora Okręgu Poczty;
– zapewnienie bezpieczeństwa obrotu pocztowego i pieniężnego oraz terminowości przebiegu przesyłek;
– inicjowanie, udział w programowaniu oraz opiniowanie założeń techniczno-ekonomicznych inwestycji;
– sprawowanie nadzoru nad wykonawstwem inwestycji i remontów realizowanych systemem zleconym – w zakresie określonym przez Dyrektora Okręgu Poczty;
– przygotowanie i realizacja remontów w systemie gospodarczym;
– organizowanie i wykonywanie czynności rozdzielczych, ekspedycyjnych i oddawczych;
– wykonywanie zadań związanych z opracowywaniem, wymianą i przewozem przesyłek oraz odsyłek pocztowych;
– prawidłowa organizacja rejonów doręczeń oraz nadzór i kontrola nad służbą doręczeń;
– sporządzenie na podstawie planu kursów – planów wymiany dla podległych urzędów pocztowych;
– rozmieszczenie skrzynek pocztowych i kontrola terminowego ich opróżniania zgodnie z obowiązującymi przepisami eksploatacyjnymi;
– wyznaczanie urzędów zbiorczych i zasilających dla podległych urzędów pocztowych w uzgodnieniu z Dyrekcją Okręgu Poczty;
– organizowanie, uruchamianie i ustalanie obszarów działania oraz likwidacja urzędów pocztowych i innych pocztowych jednostek organizacyjnych – w porozumieniu z DOP;
– ustalenie zapasów znaczków i druków płatnych;
– zaliczanie urzędów pocztowych do odpowiednich klas – zgodnie z obowiązującymi przepisami;
– opracowywanie planów działalności RUP-u, realizacja tego planu oraz sporządzanie analiz i ocen z ich wykonania;
– sporządzenie opracowań finansowo-księgowych RUP-u oraz niezbędnej sprawozdawczości;
– ustalenie zadań dla podległych urzędów pocztowych oraz ustalanie czasu obsługi społeczeństwa;
– wydawanie w I instancji decyzji w zakresie reklamacji z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania usług pocztowych w obrocie krajowym i zagranicznym;
– zarządzanie powierzoną częścią majątku Poczty Polskiej;
– prowadzenie prac z zakresu normowania pracy, wynikających z potrzeb eksploatacji i przekształceń sieci, w ramach obowiązujących zarządzeń i instrukcji.
Rejonowy Urząd Poczty istnieje 72 lata, przybierając przez ten czas inne nazwy. Jest to przedsiębiorstwo z dużymi tradycjami i historią. Stan zatrudnienia z 31. 12. 1999 r. wynosi 855 osób zatrudnionych w przeliczeniu na pełne etaty, w tym:
– kierownicy – 27 osób
– naczelnicy – 90 osób
– asystenci – 201 osób
– listonosze – 360 osób
– instruktorzy – 19 osób
– radcy – 9 osób
– inni pracownicy – 149.
Działalność Rejonowego Urzędu Poczty obejmuje 106 Urzędów Pocztowych. Teren działalności RUP – u obejmuje (rys. 9): Oddział Zamiejscowy w Przasnyszu (29 Urzędów Pocztowych), Oddział Zamiejscowy w Ostrowi Maz. (34 Urzędy Pocztowe), Urzędy Pocztowe bezpośrednio podległe RUP –owi (43 Urzędy Pocztowe).
Poszczególne urzędy podlegają klasyfikacji ze względu na (tabela nr 1): A – ogólną średnią liczbę pracowników zatrudnionych przez urząd w ostatnim (drugim półroczu) bez wliczania do tej liczby pracowników zatrudnionych czasowo w miejsce nieobecnych w pracy oraz uczniów;
B – obciążenie pracą, wymagane według obowiązujących zasad określania wydajności pracy.
W Rejonowym Urzędzie Poczty oprócz urzędów działają także agencje pocztowe, na podstawie kodeksu cywilnego. Od pierwszego października 1999 roku Urzędy Pocztowe: Lipa k/ Przasnysza, Olszewka k/ Ostrołęki i Piski zostały przekształcone w agencje pocztowe (Zarządzenie Nr 19 Dyrektora RUP-u). Agencje pocztowe pracują od 3 do 4 godzin i posiadają swoje macierzyste urzędy pocztowe, z którymi współpracują.
Czas pracy w RUP-ie wynosi 8 godz. na dobę i przeciętnie 40 godz. na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym nie przekraczającym trzech miesięcy z uwzględnieniem 49 dodatkowych dni wolnych od pracy w roku kalendarzowym. RUP pracuje w systemie pracy jednozmianowej, dwuzmianowej i według równoważnych norm czasu pracy (działy ekspedycyjno-rozdzielcze, straż pocztowa). Dla pracowników zatrudnionych w systemie pracy dwuzmianowej i w systemie równoważnych norm czasu są sporządzane harmonogramy pracy. Organizacja czasu pracy może przewidywać występowanie jednego lub kilku jednocześnie systemów pracy w jednym Urzędzie Pocztowym.